Толутнинг ўзбошимчалиги
―― ✼ ― ✼ ― ✼ ――
«ҲЕЧ КИМНИ ТИРИК ҚОЛДИРМА!»
Бир куни Сомуил пайғамбар Толутнинг олдига келиб бундай дедилар:
«Оллоҳнинг амри билан мен сени подшоҳликка масҳ қилган эдим. Энди Унинг каломига қулоқ сол.
“Мен Амолиқ халқини мажозот қиламан! – дейди Исроил лашкарининг Худоси. – Бани Исроил Мисрдан чиққанида амолиқлар сизларга ҳужум қилган. Энди сен Амолиққа қарши ҳужум қил! Эркагу аёл, каттаю кичик ҳеч кимни аяма! Ҳўкизидан тортиб қўйигача, туясидан тортиб эшагигача ҳаммасини нобуд қил!”»
Шундан сўнг Толут ҳамма ёққа элчи юбориб, одамларни Талойим шаҳрига келишга даъват қилди. Ҳаммаси бўлиб икки юз ўн минг пиёда жангчи йиғилди.1
Кейин подшоҳ қўшини билан Амолиқ шаҳарларидан бирига яқин келиб, қўшинини бир дарага жойлаштирди ва ўша ерда яшайдиган кенитликларни:
«Амолиқлар орасидан чиқиб кетинглар, бўлмаса улар билан бирга ҳалок бўласизлар. Бани Исроил Мисрдан чиққан пайтда сизлар бизга яхшилик қилган эдингизлар», деб огоҳлантирди.
Кенитликлар кетгач, Толут Амолиққа ҳужум қилиб, уларни Ҳавиладан Миср шарқидаги Шургача бўлган ҳудудда тор-мор қилди. Амолиқлар подшоҳи Ажожни асир олди, қолганларни битта қўймай қиличдан ўтказди. Ҳайвонларнинг заиф ва майдаларини ўлдириб, яхшиларини эса ўзлари билан олиб кетдилар.
Толутнинг рад этилиши
Шунда Оллоҳ таоло Сомуил пайғамбарга: «Мен Толутни подшоҳликдан маҳрум қиламан, у Мендан юз ўгирди, айтганларимни бажармади», деб ваҳий юборди.
Сомуил пайғамбар буни эшитиб, кўп мутаассир бўлдилар. Бутун кечани Оллоҳга нола қилиш билан ўтказдилар. Кейин саҳар ўрнидан туриб, Толутнинг олдига йўл олдилар.
Борсалар, у Кармилга кетган экан. Эришган ғалабаси учун у ерда ёдгорлик ўрнатиб, кейин Гилгалга кетибди. Сомуил пайғамбар кейин Гилгалга бордилар.
Толутни учратиб, ҳол-аҳвол сўрашгач, подшоҳ:
—Мен Худонинг амрини адо этдим! — деди.
—Адо этдинг?! Унда нега қулоғимга қўйларнинг маъраши, молларнинг мўъраши эшитиляпти? — деб сўради пайғамбар.
—Булар йигитларим амолиқлардан олган моллар, – деди подшоҳ. – Энг сара қўй-сигирларни Оллоҳга қурбон қиламиз, деб олиб қолишди. Лекин бошқа бирон нарсани тирик қолдирганимиз йўқ.
—Тўхта, – дедилар пайғамбар, – мен сенга Оллоҳ бугун тунда нима деганини айтай.
—Айтинг, — деди Толут.
“НИМА МУҲИМроқ: ҚУРБОНЛИКми Ё ИТОАТ?”
«Сен ўзингни ҳеч ким эмасман, деб юрганингда ким сени Исроил устидан подшоҳликка масҳ этди? Оллоҳ эмасми? – дедилар ҳазрати Сомуил. – У сенга: “Бориб фосиқ амолиқларни йўқ қил, улардан ҳеч кимни тирик қолдирма!” деб амр қилган эди. Нега амрини адо этмадинг? Нега ўлжага ташланиб, Оллоҳнинг қаҳрини келтирдинг?»
«Мен Оллоҳнинг айтганини қилдим! – деб жавоб берди подшоҳ. – Амолиқларга ҳужум қилдим, подшоси Ажожни асир олдим, халқини қиличдан ўтказдим. Йигитларим Оллоҳга қурбонлик қилайлик, деб йўқ қилиш керак бўлган ҳайвонларнинг энг яхшиларини Гилгалга олиб келишди».
«Худога нима маъқул: қурбонликми ёки итоат? – деб сўрадилар Сомуил пайғамбар. – Итоат этиш қурбонлик келтиришдан, бўйсуниш қўчқорлар чарвидан афзал. Чунки исён жодугарлик билан, саркашлик бутпарастлик билан тенг. Оллоҳнинг амрини рад этганинг учун, У сени подшоҳликдан рад этди».
«Мен гуноҳ қилдим, – деди Толут. – Одамлардан қўрқиб, Оллоҳнинг амрини, сизнинг сўзингизни бажарганим йўқ. Одамларнинг гапига кирдим. Гуноҳимдан ўтинг, бирга ибодатга борайлик!»
«Йўқ! Мен сен билан бормайман! Сен Оллоҳнинг гапини рад қилдинг, Оллоҳ подшоҳликни сендан рад қилди», дедилар Сомуил пайғамбар ва кетиш учун орқасига бурилдилар.
Толут тўхтатаман деб, кийимининг баридан ушлаган эди, этаги йиртилиб қўлида қолди.
Сомуил пайғамбар: «Бугун Оллоҳ Исроил подшоҳлигини сенинг қўлингдан йиртиб олиб, сендан яхшироқ бир юртдошингга берди, – дедилар, – Оллоҳ азза ва жалла ёлғон гапирмас, гапидан қайтмас. У инсон эмаски, гапидан қайтса».
«Мен гуноҳ қилдим, тўғри, – деди Толут, – лекин оқсоқоллар олдида, Исроил олдида ҳурматимни қилиб, мен билан ибодатга боринг, илтимос».
Бирга ибодатга бордилар, Толут ибодатини адо этди, кейин Сомуил ҳазратлари: «Амолиқ шоҳи Ажожни олиб келинглар», деб амр қилдилар.
Ажож қўрқувдан титрар, ўлим аччиқ бўлса керак, деб ўйларди.
Сомуил пайғамбар: «Сенинг қиличинг оналарни фарзандларидан жудо қиларди. Энди сенинг онанг ҳам фарзандидан жудо бўлади», деб саждагоҳ олдида уни чопиб ўлдирди. Сўнг Рамадаги уйига кетдилар. Толут ҳам Гивага, уйига равона бўлди.
Шу-шу, ҳазрати Сомуил, қанчалик Толут учун ичи куймасин, то умрининг охиригача у билан бошқа юз кўришгани йўқ.