Пайғамбарлар тарихи

Ёффай розияллоҳу-анҳу қиссаси

―― ✼ ― ✼ ― ✼ ――

Орадан бир қанча вақт ўткач, Исроил фарзандлари яна Оллоҳнинг кўз олдида гуноҳ ишларга қўл урдилар. Яна Оллоҳдан юз ўгириб, Баал ва Асториш деган маъбудларга, Арам, Сидон, Мўоб, Амўн ва филистийларнинг бутларига хизмат қила бошладилар. Шунда Оллоҳ таолонинг қаҳри келиб, уларни филистий ва амўнийлар қўлига топширади.

Ўн саккиз йил мобайнида душманлар Ўрдуннинг Жилъод соҳилида1 яшовчи ибронийларга зулм ўтказдилар. Кейин эса дарёнинг бу тарафига ўтиб, Яҳузо, Бинямин ва Афройим қабилаларига ҳужум қила бошладилар.

Бани Исроил учун оғир кунлар бошланди. Қийналиб кетганларидан: «Ё Оллоҳ, биз Сенинг олдингда гуноҳкормиз! Сендан юз ўгириб, бутларга хизмат қилдик, бизни кечир», деб нола қила бошладилар.

Шунда Худодан ваҳий келади: «Мисрликлар зулмидан фарёд қилганингизда, Мен сизларни қутқармаган эдимми? Амўрий ва амўний, филистий ва сидонликлар зуғумидан, амолиқ ва моюнликлар зулмидан халос қилмаган эдимми? Шундай бўлса ҳам сизлар Мендан юз ўгириб, бошқа худолардан паноҳ изладингиз! Йўқ, энди ёрдамни Мендан эмас, ўзингиз танлаган ўша бутлардан изланг. Қийин пайтда жонингизга оро кирсин!» деди.

Бани Исроил эса: «Парвардигоро, гуноҳимизни тан оламиз, қандай жазо бераман десанг бер, фақат бизни ҳозир қутқар», деб нола қилди. Ҳаммалари бутлардан юз ўгириб, яна Оллоҳнинг йўлига қайтдилар. Ниҳоят Худо, Ўз халқининг душман қўлида азоб чекишини бошқа истамай, уларни қутқаришга аҳд қилди.

Амўнийлар билан бўлган жанг

Кейин амўнийлар Жилъодга лашкар тортиб келдилар. Бани Исроил ҳам одамларини тўплаб, Мисфада қароргоҳ қурди.

Жилъод оқсоқоллари ўзаро кенгашиб, ким амўнийларга қарши биринчи бўлиб жангга кирса, бутун Жилъод устидан ҳоким бўлади, деган қарорга келдилар.

Жилъодда Ёффай деган ботир бир жангчи яшарди. У Жилъод деган одамнинг бир фоҳиша аёлдан туғилган ўғли эди. Жилъоднинг ўз (шаръий) хотинидан ҳам ўғиллари бўлиб, вояга етгандан сўнг улар Ёффайни, сен бошқа хотиндан туғилгансан, отамизнинг мулкига меросхўр бўлмайсан, деб қувиб юборишади. Ёффай бориб Тўб юртида жойлашади ва ўша ерда бир гуруҳ босмачиларга қўшилиб, уларга тўдабоши бўлади.

Амўнийлар лашкар тортиб келганида жилъодлик оқсоқоллар Тўбга, Ёффайнинг олдига келиб: «Юр, биз билан жанг қил, бизга лашкарбоши бўл», деб илтимос қилдилар.

Ёффай уларга: «Сизлар мени ёмон кўриб отамнинг уйидан ҳайдаб чиқарган эдингиз! Энди бошингларга кулфат тушганда мени эсладингизми?» деди.

«Биз билан жанг қилсанг сени Жилъодга ҳоким қилиб тайинлаймиз», дейишди улар.

«Яхши, – деди Ёффай. – Мен сизлар билан жангга чиқаман. Агар Оллоҳ уларни менга таслим қилса, Жилъодга ҳоким бўламан».

«Розимиз, – дейишди оқсоқоллар. – Сен айтгандек бўлади, ўртамизда Худо шоҳид!»

Шундай қилиб, Ёффай оқсоқоллар билан Мисфага борди. Халқ уни лашкарбоши қилиб тайинлади.

“БИЗДАН НИМА ИСТАЙСАН?”

Кейин Ёффай амўнийлар подшоҳига: «Биздан нима истайсан, нега биз билан жанг қилмоқчисан?» деб элчи юборди.

У эса: «Арнўн дарёсидан Ябуқ ва Ўрдунгача бўлган ерлар бизники эди. Бани Исроил Мисрдан чиққандан кейин бу ерларни эгаллаб олди. Энди тинчлик билан ерларимизни қайтар», деб жавоб йўллади.

Шунда Ёффай яна элчи жўнатиб деди:

«Биз Мўоб ё Амўндан ер тортиб олган эмасмиз. Бани Исроил Мисрдан чиққач, Қизил Денгиздан ўтиб саҳро билан Қадашга келди. Кейин Эдўм шоҳига элчи юбориб: “Юртингдан ўтишга рухсат бер”, деб сўради. У кўнмагач, Мўоб шоҳига ҳам элчи юборди – у ҳам розилик бермади.

Шунда Бани Исроил бир қанча вақт Қадашда туриб қолган. Кейин саҳро билан юриб, Эдўм билан Мўоб ерини айланиб ўтиб, Арнўн дарёсининг нариги соҳилига – Мўобнинг шарқий чегарасига келиб қароргоҳ қурди. Мўоб ерига оёқ ҳам босмади.

Кейин амўрийлар подшоҳи Сиҳанга элчи жўнатиб: “Ижозат бер, юртимизга сенинг ерингдан ўтайлик”, деб илтимос қилди. Сиҳан рухсат бермади. Аксинча, бутун лашкарини Ятсига тўплаб, Бани Исроилга ҳужум қилди.

Бироқ Оллоҳ таоло, биз эътиқод қўйган Худо, бизга ғалаба ато этди. Сиҳаннинг бутун қўшини мағлуб бўлди. Шу билан амўрийларнинг ҳамма ерлари, жанубда Арнўндан шимолдаги Ябуққача, шарқдаги саҳродан ғарбдаги Ўрдунгача бўлган ҳудуд Бани Исроилнинг қўлига ўтди.

Энди сен, Оллоҳ амўрийларни қувиб чиқариб бизга берган ерни тортиб олмоқчимисан? Сен ўз худойинг Хамос берган ерларга эгалик қил. Биз эса Оллоҳ ато этган ерларга эгалик қиламиз.

Нима, сен Мўоб подшоҳи Балак ибн Сипфордан ортиқмисан? У ҳеч қачон Бани Исроил билан уруш қилмади. Ясавон билан Ароер ҳамда уларнинг атрофидаги шаҳарлар, Арнўн соҳилида жойлашган қишлоқлар бизнинг қўлимизга ўтганига уч юз йил бўлди. Нега шу пайтгача уларни қайтариб оламиз, деб айтмадинглар?

Йўқ, биз сенга ҳеч қандай ёмонлик қилганимиз йўқ. Аксинча сен бизга қарши уруш очиб ёмонлик қилмоқчисан! Оллоҳ орамизда қазоват қилсин!» деди.