Оллоҳдан ҳикмат сўрагани
―― ✼ ― ✼ ― ✼ ――
Орадан анча вақт ўтди. Ҳазрати Сулаймон Миср подшоҳи фиръавн билан дўстлик паймони боғлаб, унинг қизини никоҳига олдилар ва “Довуд қалъасига” олиб келдилар.
То ўз қасрини, Байтуллоҳни ва Байт-ул-Муқаддас шаҳрининг деворларини қуриб битирмагунча Сулаймон ўша ерда яшаганлар. Бу пайтларда Исроил халқи тепаликларга чиқиб Худога қурбонликлар келтирар, чунки Байтуллоҳ – Оллоҳнинг уйи – ҳали қурилмаган эди.
Ҳазрати Сулаймон Оллоҳни севар, отаси айтган ҳамма насиҳатларга амал қилар эдилар. Бир сафар, қурбонлик қилиш учун Жабъунга борганларида, Оллоҳ (с.в.т.) Сулаймон пайғамбарнинг тушига кириб: «Тила тилагингни, бераман!» деди.
Ҳазрати Сулаймон: «Ё Раббим! Сен отам Довудга кўп меҳрибонлик қилдинг, чунки у Сенга содиқ, амин ва қалби тўғри одам эди. Отам билан боғлаган аҳдингга биноан, мен қулингни отам ўрнига тахтга ўтқаздинг. Лекин мен ёшман, тажрибам оз. Сенинг халқинг эса сон-саноқсиз. Шунинг учун менга яхшилик ва ёмонликни фарқлаш учун ҳикмат бер, то бу халқни адолат билан бошқарай. Бўлмаса бу буюк халқни қандай қилиб идора қиламан?» дедилар.
Оллоҳ таоло, унинг ҳикмат тилаганидан хушнуд бўлиб: «Сен Мендан бойлик, ё узоқ умр, ё душманларингга ўлим сўрамадинг, балки халқни адолат билан бошқарай деб ҳикмат тиладинг. Бас, тилагингни бераман, – деган экан. – Сенга шундай бир донолик ва шундай бир ҳикмат берайки, сендан олдин ўтганлар ҳам, сендан кейин келадиганлар ҳам бундай доноликка эга бўлмайди. Мен сенга яна сен сўрамаган нарсаларни ҳам ато этаман. Бойлик, иззат, шону шараф бераман. Умринг охиригача ҳеч бир подшоҳ сен билан тенглаша олмайди. Отанг Довуд каби бандаликни адо этиб, амрларимга риоя қилсанг, умрингни ҳам узоқ қиламан».
Сулаймон (а.с.) уйғондилар. Қарасалар, туш кўрган эканлар. Кейин Байт-ул-Муқаддасга бориб, Аҳд Сандиғи олдида Оллоҳ таолога қурбонликлар келтириб, бутун сарой аҳлига катта бир зиёфат бердилар.
«Бола кимники?»
Бир куни подшоҳнинг ҳузурига икки фоҳиша хотин келади. «Подшоҳим, биз иккимиз бир уйда яшаймиз, – деди улардан бири. – Яқинда мен ўғил туғдим. Уч кундан кейин бу хотин ҳам ўғил кўрди. Уйда иккимиздан бошқа ҳеч ким йўқ. Бир куни тунда у уйқусида боласини босиб ўлдириб қўйибди. Кейин ярим кечаси туриб, ўғлимни бағримдан олиб ўзининг ёнига ётқизибди, ўлган боласини эса менинг ёнимга қўйибди. Мен ухлаб ётган эдим. Саҳарда боламни эмизмоқчи бўлиб турсам, бола ўлик. Кун оқаргандан кейин ўғлим эмаслигини билдим», деди.
Иккинчи хотин эса: «Йўқ, ўлган сенинг боланг эди, бу меники!» деди. Шу билан икки хотин, “Ўлгани сеники, тириги меники!” деб Сулаймон ҳузурида жанжал қилдилар.
Шунда подшоҳ: «Иккалангиз менинг болам тирик, ўлик бола меники эмас, деяпсиз», дедилар. Кейин: «Менга қилич келтиринглар», деб амр қилдилар. Қилич келтирганларидан сўнг: «Тирик болани иккига бўлинглар! Ярмини бунга, ярмини унга беринглар!» деб буйруқ бердилар.
Боланинг онаси ўғлига жони ачиб: «Подшоҳим, керак эмас, болани ўлдирманг, майли, ана у хотин олаверсин!» деди. Нариги хотин эса: «Менга ҳам эмас, сенга ҳам, бўлиб оламиз!» деди.
Шунда Сулаймон (а.с.): «Ўлдирманглар, унинг ҳақиқий онаси мана бу. Болани унга беринглар», деб ҳукм чиқардилар. Подшоҳнинг ҳукми ҳадемай бутун Исроилга овоза бўлди. Халқ билдики, Оллоҳ таоло ҳақиқатан Сулаймон пайғамбарга ҳикмат ато қилибди, халқни адолат билан бошқариши учун ақл-донолик берибди.
Сулаймон (а.с.) давридаги фаровонлик
Бани Исроил соҳилдаги қумдай беҳисоб эди. Еб-ичиб, шоду хуррам ҳаёт кечирар эдилар. Ҳазрати Сулаймон Фурот дарёсидан филистийлар диёригача, Миср чегарасигача ҳамма халқларни ўз назорати остига олган эдилар. Бу халқларнинг ҳаммаси у кишига ўлпон тўлар эди.
Саройнинг бир кунлик озуқаси қуйидагилардан иборат бўлган: уч юз тоғора оқ ун, олти юз тоғора кепак ун, ўнта бўрдоқи ҳўкиз ва йигирмата ўтлоқда боқилган ҳўкиз, юзта қўй, шунингдек буғулар, кийиклар, оҳулар ва семиз қушлар.
У кишининг подшоҳлиги даврида бани Исроил тинчлигу осойишталикда давр сурган. Ҳар бир хонадон ўз уйига ва ўз боғига эга эди.
Сулаймон подшоҳнинг ўн икки мингта оти бўлган. Жанговар араваларга қўшиладиган отлар учун отхоналари жуда кўп эди.1
Сулаймон (а.с.) даги ҳикмат ва шуҳрат
Оллоҳ таоло у кишига буюк ақл, ҳикмат ва донолик ато этган эди. Ҳикматда бутун шарқ донишмандларидан ва Миср олимларидан устун эдилар.
Ҳатто изроҳлик Ийтондан, Моҳул ўғиллари Ҳимон, Калкул ва Дардаъдан ҳам доно эдилар. Шуҳрати бутун элларга ёйилди. Уч мингта масал ва бир минг бешта қўшиқ ёзганлар. Наботот оламини ҳам яхши билар, Лубнондаги садр дарахтидан тортиб, девор тирқишида ўсадиган зуфо бутасигача танир, улар ҳақида дарс бера олар эдилар.
Шунингдек ҳайвонлар, паррандалар, хазандалар ва балиқлар ҳақида ҳам кўп нарса билганлар. Бутун дунё подшоҳлари ҳикмат ўрганиш учун ўз одамларини у кишининг саройига юборар эдилар.
Ҳиром билан келишув
Сур подшоҳи Ҳиром, “Довуднинг ўрнига ўғли Сулаймон тахтга ўтирибди” деган хабарни эшитиб, ўз элчиларини Исроилга жўнатди. Чунки Довуд билан дўст эди.
Сулаймон пайғамбар ҳам Ҳиром ҳузурига мана бу номани юбордилар: «Биласиз, отам Довуд жангларда юриб Оллоҳга уй қура олмади. Чунки душманлари кўп эди.
Аммо энди Исроилда тинчлик барқарор бўлди, менга ҳужум қиладиган душманларим йўқ. Оллоҳ таоло отамга: сендан кейинги подшоҳ, сенинг ўрнингга тахтга ўтирадиган ўғлинг, Мен учун ибодат уйи қуради, деб айтган эди.
Шунинг учун мен Байтуллоҳни қуришни ният қилдим. Сиздан илтимосим, одамларингиз менга Лубнон тоғларидан садр ёғочи кесиб берсин. Мен ҳам йигитларимни сизнинг одамларингiz билан ишлаши учун жўнатаман. Одамларингиз учун қанча ҳақ тайин қилсангиз бераман. Ўзингиз биласиз, дарахт кесишда ҳеч ким сайдунликлардек моҳир эмас».
Ҳиром Сулаймон (а.с.) нинг номасидан кўп хурсанд бўлди ва: «Оллоҳга ҳамд-у санолар бўлсин! У Довудга Исроилдек буюк халққа подшоҳ бўлиш учун бундай бир доно ўғил берибди!» деб Оллоҳни улуғлади.