Исо алайҳис-саломнинг туғилиши
―― ✼ ― ✼ ― ✼ ――
Марям (а.с.) Юсуф1 деган бир йигитга унаштирилган эдилар. Юсуф яхши одам эди, Марямнинг иккиқат эканини билгач, уни шарманда қилгиси келмай, халқ олдида айбламасдан никоҳни бекор қилмоқчи бўлдилар.
Юсуфга ваҳий келиши
Ўша куни кечаси Оллоҳнинг фариштаси унинг тушига кириб: «Эй Юсуф, Марямни уйингга олиб келишдан қўрқма. Унинг қорнидаги чақалоқ Оллоҳнинг қудрати билан бўлди! У ўғил туғади, исмини Исо2 қўясан, чунки у мўминларни гуноҳларидан қутқаради», деди.
Шу тариқа Ишаъё пайғамбар берган мана бу башорат амалга ошди:
«Бокира3 қиз ҳамладор бўлиб ўғил туғади ва одамлар, Оллоҳ биз билан, деб айтадилар».
Юсуф (а.с.) уйқудан тургач, берилган ваҳийга итоат этиб, Биби Марямга уйландилар, лекин то кўз ёримагунча яқинлик қилмадилар.
Ашба бибининг уйида
Кейин ҳазрати Марям холасининг, яъни Закариё (а.с.) нинг уйига бордилар. Ашба Биби ўшанда Яҳё (а.с.) га ҳамладор эди. Марям (а.с.) ни қаршилар экан:
«Мубораксан-муборак, қорнингдаги фарзанд ҳам муборак! Не бахтки Мавлононинг онаси мени кўришга ташриф буюрибди! Саломингни эшитиши билан қорнимдаги бола шодликдан ҳаракатга тушди!» деган экан.4
Исо (а.с.) нинг туғилиши
«Бас, унга ҳамладор бўлди. Сўнгра у билан узоқ маконга четланди» (Марям, 23-25).
Бир неча ойдан сўнг император Августус бутун аҳолини рўйхатга олиш ҳақида фармон эълон қилди. Рўйхатдан ўтиш учун ҳамма ўз шаҳрига бориши керак эди. Юсуф ҳам Биби Марямни олиб, Носира шаҳридан Байтлаҳмга – аждоди Довуд пайғамбар шаҳрига равона бўлдилар. Байтлаҳмга келганларида Марямнинг ой-куни тўлиб, ўғил туғди.
«Бас, тўлғоқ уни хурмо танасига олиб борди. У: «Кошки... ўлсам эди ва бутунлай унутилиб кетсам эди», деди. Шунда (хурмо) остидан: «Хафа бўлма, батаҳқиқ, Раббинг остингдан оқар ариқ қилди. Хурмони силкит, сенга янги мева туширади», деган нидо келди».5
Ўша куни тунда, Байтлаҳм бўйидаги яйловда, бир неча чўпон сурувларини қўриқлаб ўтирган эдилар. Ногаҳон, илоҳий бир нур уларни ўз оғушига олди. Оллоҳнинг фариштаси кўз ўнгларида зоҳир бўлди. Чўпонлар қаттиқ қўрқиб кетдилар.
«Қўрқманглар, – деди фаришта. – Мен сизларга бутун халқ учун берилган, улуғ бир шодлик ато этувчи Хушхабар олиб келдим! Бугун Довуд шаҳрида сизлар учун Нажоткор – Оллоҳ тайин этган Подшоҳ, Мавлоно дунёга келди!!!»
Тўсатдан фаришта олдида сон-саноқсиз малаклар лашкари пайдо бўлиб Оллоҳга ҳамду сано айта бошладилар.
Фаришталар ғойиб бўлгач чўпонлар бир-бирларига: «Юринглар, Байтлаҳмга6 кириб, Раббимиз билдирган нарсани ўз кўзимиз билан кўрайлик», дедилар ва югуриб шаҳарга келдилар – Марямни, Юсуфни ва охур ичида ётган чақалоқни кўрдилар.
Чақалоқнинг бешикда гапиргани
Хурмо тагидан чиққан овоз ҳазрати Марямга: «Бирор одамни кўрар бўлсанг, мен Раҳмонга рўза назр қилдим. Бугун одамлар билан зинҳор гаплашмайман, де»,7 деб таъкидлаган эди.
Одамлар орасига чақалоғига кўтариб келгач улар унинг вақтидан олдин туғиб қўйганини кўриб: «Отанг ёмон одам эмас эди, онанг ҳам бузуқ бўлмаган»,8 деб Биби Марямни айбладилар. Шунда Марям чақалоғига ишора қилиб, ундан сўранглар деган маънода имлади. Одамлар ҳайрон бўлиб:
«Бешикдаги чақалоқ билан қандай гаплашамиз?!» дедилар. Шунда (гўдак тилга кириб): «Мен Оллоҳнинг бандасиман. У менга китоб берди, мени пайғамбар қилди. Мени қаерда бўлсам ҳам муборак этди. Токи ҳаёт эканман, солат ва закотни адо этишни, онамга меҳрибон бўлишни тавсия қилди. Жабр-ситам қилгувчи, бадбахт қилмади. Менга туғилган кунимда ҳам, ўладиган кунимда ҳам ва қайта тириладиган кунимда ҳам салом бордир», деди. Мана шу шубҳа қилишаётган Ийсо ибн Марям – Ҳақнинг сўзидир».8
Шимён ҳазратлари билан учрашганлари
Саккизинчи куни чақалоқни хатна қилиб, Исо деб от қўйдилар. Нифос даври тугагач, Юсуф билан Биби Марям Таврот ҳукмига биноан, Оллоҳга бағишлаш учун гўдакни Байтуллоҳга олиб бордилар.
Байт-ул-Муқаддасда Шимён исмли тақводор бир инсон, Оллоҳга суянадиган, Оллоҳнинг тасаллисини интизорлик билан кутаётган бир одам бор эди. Худо унга: “Сен то Мен юборадиган ал-Масиҳни кўрмагунча ўлмайсан”, деб ваҳий берган эди.
Юсуф билан Биби Марям Байтуллоҳга келганларида Шимён ҳазратлари ҳам Оллоҳнинг амри билан Байтуллоҳга келадилар ва чақалоқни қўлларига олиб, Оллоҳга шукроналар айтадилар:
«Ё Раббим, мана Ўзинг айтгандек, мен қулингни тинчлик билан қўйиб юборяпсан, чунки кўзларим элу халқлар учун ҳидоят бўладиган,9 халқинг Бани Исроилга шукуҳ келтирадиган нажотингни кўрди».
Юсуф билан Биби Марям бу гаплардан ҳайратга тушдилар.
Ҳазрати Шимён уларни дуо қилиб, Биби Марямга дедилар: «Бу гўдак кўпларнинг қулашига ва кўпларнинг юксалишига сабаб бўлади. У Оллоҳнинг оятики халқнинг ўй-фикрларини ошкор қилади. Кўп одамлар унга қарши чиқади, сенинг қалбингга ҳам ханжар санчилади».
Байт-ул-Муқаддасда саксон тўрт яшар бир пайғамбар аёл ҳам бор эди. Исми Ҳано бўлиб, Ашир қабиласидан бўлган. Ёшлигида эрга чиқиб етти йилдан кейин тул қолган, кейин эса бошқа эр қилмаган. У кўп вақтини Байтуллоҳда ўтказар, кечаю кундуз рўза ва дуолар билан машғул эди.
Ўша соатда Ҳано Биби ҳам уларнинг олдига келиб, Оллоҳга ҳамду санолар айтади. Кейин нажот келишини кутиб юрган одамларнинг ҳаммасига бу бола ҳақида гапирадилар.10
Мунажжимлар ташрифи
Шундай қилиб Исо (а.с.), Ҳирод подшоҳлик қилаётган даврда Байтлаҳм шаҳрида дунёга келган эдилар. Икки ёшга чиқадиган пайтида шарқдан бир нечта мунажжим Байт-ул-Муқаддасга ташриф буюради. Улар келиб: «Юртингизда подшоҳ бўлиш учун туғилган бола қани? Биз шарқдан унинг юлдузини кўриб, унга таъзим қилиш учун келдик», деб айтадилар.
Бу хабар подшоҳ Ҳироднинг қулоғига етиб келиб, подшоҳнинг ҳам, у билан бирга бутун Байт-ул-Муқаддас аҳлининг ҳам тинчлиги йўқолди. Ҳирод дарров руҳонийларни ва фиқҳ олимларини чақириб: «Масиҳ қаерда туғилиши керак?» деб сўради.
«Байтлаҳмда, – деб жавоб беришди улар. – Чунки пайғамбарлар китобида шундай деб ёзилган – Эй Яҳузиянинг Байтлаҳми, сен бошқа шаҳарлардан асло кам эмассан, чунки Менинг халқимга чўпонлик қилувчи Раҳнамо сендан келиб чиқажак!»
Ҳироднинг макр ишлатмоқчи бўлгани
Шунда Ҳирод мунажжимларни ҳузурига хуфёна чақиртириб, юлдуз қачон пайдо бўлганини аниқлаб олди. Кейин уларни Байтлаҳмга жўнатиб: «Болани албатта излаб топинглар. Топгандан сўнг менга хабар қилинглар, мен ҳам бориб, унга таъзим қилмоқчиман», деб қаттиқ тайинлади.
Мунажжимлар йўлга тушдилар. Шунда ногоҳ, ўша шарқда кўринган юлдуз яна уларнинг олдида пайдо бўлиб, уларга йўл кўрсатиб борди ва бир уйнинг тепасида тўхтади.
Улар юлдузни кўриб беҳад қувондилар. Уйга кириб, тиз чўкиб чақалоққа таъзим қилдилар. Кейин қутиларини очиб, ўзлари билан олиб келган тилла, қимматбаҳо мир атири ва хушбўй совғаларни чақалоққа ҳадя қилдилар.
Кейин бошқа йўл билан ватанларига қайтиб кетишди, чунки Худо уларни тушида, Ҳиродга кўринманглар, деб огоҳлантирган эди.
Мисрга қочиш
Улар кетганларидан сўнг Юсуф (а.с.) нинг тушига бир фаришта кириб: «Тур! Бола билан онасини олиб Мисрга қоч, Ҳирод чақалоқни топиб ўлдирмоқчи. Мен хабар бергунча Мисрда яшаб турасизлар», деди.
Юсуф (а.с.) ўша куни кечаси оиласини олиб йўлга чиқдилар ва то Ҳирод дунёдан ўтгунча Мисрда яшадилар. Шу тариқа пайғамбар орқали “Аржумандимни Мисрдан чақириб олдим”, деб айтилган башорат амалга ошди.
Чақалоқлар қирғини
Мунажжимлар кетиб қолганини англагач Ҳирод ғазабга миниб, Байтлаҳм ҳамда Байтлаҳм атрофидаги икки ёшгача бўлган ҳамма ўғил чақалоқларни ўлдиришга буйруқ берди. Чунки мунажжимлар айтган вақт шунга тўғри келар эди.
Шу тариқа Ирмиё пайғамбар орқали берилган мана бу башорат амалга ошди:
«Йиғи, мотам товуши эшитилар Рамадан,
Фарёд чекар тўхтамай Роҳийлнинг қизлари.
Ҳеч кимса юпатолмас доғда қолган онани,
Ўлиб кетди, йўқ энди, севикли фарзандлари!»
Носирага қайтиш
Подшоҳ Ҳирод оламдан ўтгач, Оллоҳ таоло Ўз фариштасини Мисрга, Юсуф (а.с.) нинг олдига юборади. Фаришта унинг тушида зоҳир бўлиб: «Энди юртингларга қайтинглар, болани ўлдирмоқчи бўлганлар дунёдан ўтди», дейди.
Юсуф (а.с.) оиласини олиб, ўз юртига қайтиб келди. Лекин Ҳироднинг ўрнига ўғли Архелай тахтга ўтирганини эшитиб, Яҳузияга боришга қўрқди. Тушида ваҳий олиб, Жалила вилоятининг Носира шаҳрига бориб жойлашдилар.
Исо (а.с.) кундан-кунга улғайиб, кучга ва ҳикматга тўлар, Оллоҳнинг марҳамати у киши билан бирга эди.